Osmanlıda Eğitim Nasıl Yapılırdı?
15 Mayıs 2024 Çarşamba

Osmanlıda Eğitim Nasıl Yapılırdı?

Osmanlıda eğitim, belli bir konuda, bir bilim dalında yetiştirme ve var olan yeteneklerini, bilgilerini geliştirme olarak tanımlayabiliriz. Osmanlıda eğitim faaliyetleri, amacına ulaşmak için öğretim faaliyetlerinden de faydalanabilir. Bu nedenle öğretim de eğitimin bir parçasıdır. Osmanlılarda "talim", "tedris" gibi isimler ile tanımlanabilen öğretim; belirli bir amaca göre gerekli bilgileri öğretme işidir. Buna göre eğitim ve öğretimin amacı, insanlara gerekli olan bilgi, kültür ve birtakım davranışların kazandırılması olarak da tanımlanabilir. Osmanlıda eğitimin iki ana düşüncesi vardır. Bunlar:
  • Kişilere değerli ve geçerli bilgileri aktarmak
  • Hedeflenen amaçları gerçekleştirebilmek için eğitim ve öğretim faaliyeti gerçekleştiren kurumlar ile eğitim ve öğretim yapmak.
Osmanlıda eğitim birçok alanda yapılmıştır. Bunlardan biri de askeri ve ilmiye alanında yapılan eğitimdir. Askeri sınıfa insan yetiştirmek amacı ile Top kapı sarayında bulunan Enderun Mektebidir. Bu mektebe girebilmek için Galatasaray, Edirne sarayı, İbrahim Paşa sarayı gibi saray okullarından mezun olmak gerekiyordu, bu okullara devşirme yöntemi ile yani, Osmanlı devletinin fethettiği yerlerdeki yetenekli, Hıristiyan çocukları sıkı bir eğitimden geçirerek üstün bir asker ve bürokrat yetiştirilmesi sistemi, öğrenci alınırdı. Enderun mektebini bitirenler, Kaptan-ı Derya, yeniçeri ağası, beylerbeyi, vezir ve sadrazam olarak askeri sınıfların kademelerinde görev yapabilirler. İlmiye sınıfı ise medreselerden yetişiyor idi. Medreselerden mezun olanlar ise kadılık, müftülük, nişancılık, defterdarlık ve cami hizmetleri gibi yerlerde görev alabilirlerdi.

Osmanlıda eğitimin ilk adımı sübyan mektepleri idi. Bu mekteplere mahalle mektepleri de denir. Her mahallede bulunurdu. Günümüzdeki karşılığı ilkokullar olan bu mektepler medreselere başlangıcın temelini oluştururdu. 5-6 yaşına gelmiş çocuklar bu okullara giderdi. Bu okullarda eğitim verebilmek için özel bir yeteneğinizin olmasına gerek yoktu. Okuma-yazma bilen ders vermeye uygun olan herkes bu okullarda ders verebilirdi. Sübyan mekteplerinin belirli bir süresi ve sınıfı yoktu. Her çocuk öğrenmesi gereken şeyleri öğrenene kadar okullara devam ederdi. Bu mekteplerde alfabe, okuma, yazma, dört işlem ve dini bilgiler verilirdi.

Medreseler orta ve yüksek öğretim kurumlarının temelini oluşturur. Medrese kelimesi anlam olarak talebenin ilim öğrendiği yer anlamına gelir. Medreseler genel anlamda sübyan mekteplerinin üstünde eğitim-öğretim yapan orta ve yüksek öğrenim kurumlarıdır. İlk Osmanlı medresesi 1330 yılında İznik'te Orhan Bey tarafından yaptırılmıştır. Medreselerde okutulan dersler Kuran, Hadis, Fıkıh ve Kelam dersleridir. Osmanlıda eğitim medreselerde din ağırlıklı eğitim diyebiliriz.

Daha sonradan Osmanlıda eğitimde bazı gelişmeler olmuştur. Daha önceden kızlar okula gitmez iken artık açılan kız rüştiyesi ile kızlarda eğitim ve öğretim görmeye başlamışlardır. Bu gelişme Türk eğitim tarihinde gerçekten önemli bir gelişmedir. Daha sonra günümüzde siyasal bilgiler olarak bilinen mekteb-i mülkiye açılmıştır. 1868'de de halen günümüzde öğrenci yetiştiren Galatasaray Lisesi açılmıştır. Fakir ve kimsesiz çocukların eğitim ve öğretim masraflarını gidermek için Darüşşafaka kurulmuştur.

1856 yılındaki ıslahat fermanı ile Osmanlıda eğitim alanında bazı değişiklikler yapılması öngörülmüş, Hıristiyan ve Müslüman bütün Osmanlı halkının eşit şartlar altında eğitim faaliyetlerinden faydalanması ve bu suretle Osmanlı birliğinin sağlanması düşünülmüştür.

Osmanlıda Eğitim Yorumları

İlk yorumu siz yapmak istermisiniz?

Yorum Yap

şifre

Çok Okunanlar

3. Ahmet Dönemi ve Savaşları

3. Ahmet Dönemi ve Savaşları

Editörün Seçtiği

İlginizi Çekebilir

Haber Bülteni

Popüler İçerik

Mihrimah Sultan Hayatı ve Ölümü

Mihrimah Sultan Hayatı ve Ölümü

IV. Murad Dönemi Siyasi Olaylar

IV. Murad Dönemi Siyasi Olaylar

Cem Sultan Hayatı ve Dönemi

Cem Sultan Hayatı ve Dönemi

Osmanlı Devletini Kim Kurdu?

Osmanlı Devletini Kim Kurdu?

Osmanlıda Harem Nasıldı ve Neler Yapılır?dı

Osmanlıda Harem Nasıldı ve Neler Yapılır?dı

Güncel

Tekfur Nedir ve Görevleri Nelerdir?

Tekfur Nedir ve Görevleri Nelerdir?

Güncel

2. Beyazıt Dönemi ve Fetihleri

2. Beyazıt Dönemi ve Fetihleri

Güncel

Osmanlı Devletinin Kuruluşu

Osmanlı Devletinin Kuruluşu

Kuyucu Murat Paşa Dönemi ve Olayları

Kuyucu Murat Paşa Dönemi ve Olayları

Osmanlıda Vakıf Nasıl İşletilirdi?

Osmanlıda Vakıf Nasıl İşletilirdi?

Osmanlı Haçlı Savaşları ve Sonuçları

Osmanlı Haçlı Savaşları ve Sonuçları

Balkanlardaki Fetihler Hangileridir?

Balkanlardaki Fetihler Hangileridir?

Hürrem Sultan Hayatı ve Döneminde Yaşanan Olaylar

Hürrem Sultan Hayatı ve Döneminde Yaşanan Olaylar

Osmanlı Devleti Haritası

Osmanlı Devleti Haritası

Tanzimat Fermanı ve Sonuçları

Tanzimat Fermanı ve Sonuçları

Genç Osman Dönemi Siyasi Olaylar

Genç Osman Dönemi Siyasi Olaylar

Safiye Sultan Hayatı ve Ölümü

Safiye Sultan Hayatı ve Ölümü

Genç Osman Nasıl Öldürüldü

Genç Osman Nasıl Öldürüldü

II.Murat Dönemi Yapılan Fetihler

II.Murat Dönemi Yapılan Fetihler

Hatice Sultan Hayatı ve Dönemi

Hatice Sultan Hayatı ve Dönemi

2. Viyana Kuşatması ve Sonuçları

2. Viyana Kuşatması ve Sonuçları

Pir Sultan Abdal Hayatı ve Ölümü

Pir Sultan Abdal Hayatı ve Ölümü

Osmanlı Devleti Gerileme Dönemi

Osmanlı Devleti Gerileme Dönemi

2. Ahmet Dönemi ve Savaşları

2. Ahmet Dönemi ve Savaşları

Handan Sultan

Handan Sultan

Abdülaziz Dönemi ve Hayatı

Abdülaziz Dönemi ve Hayatı

Padişah Ahmet. Hayatı ve Ölümü

Padişah Ahmet. Hayatı ve Ölümü

İlk Osmanlı Padişahı

İlk Osmanlı Padişahı

Yıldırım Beyazıt Dönemi ve Fetihleri

Yıldırım Beyazıt Dönemi ve Fetihleri

Instagram

  • galeri1
  • galeri2
  • galeri3
  • galeri4
  • galeri5
  • galeri6