Pargalı İbrahim Hayatı ve Dönemi
08 Temmuz 2024

Pargalı İbrahim Hayatı ve Dönemi

Pargalı İbrahim Paşa

Pargalı İbrahim Paşa, tarihte Frenk İbrahim Paşa, Makbul İbrahim Paşa ve öldürülmesinin ardından Maktul İbrahim Paşa olarak anılmıştır. 1493 yılında Parga'da doğmuş, 15 Mart 1536 yılında İstanbul'da hayatını kaybetmiştir. 27 Haziran 1523 tarihinden ölümüne kadar Kanuni Sultan Süleyman döneminde sadrazamlık yapmış olan Pargalı İbrahim, bu dönemde önemli siyasi ve askeri olaylarda rol oynamıştır. Kanuni Sultan Süleyman'ın kız kardeşi Hatice Sultan ile evlenmiştir.

Pargalı İbrahim'in Kökeni

Pargalı İbrahim, günümüzde Yunanistan'a bağlı olan Parga yakınlarında doğmuştur. İtalyan ya da Rum kökenli olduğu bilinmektedir. Babası balıkçılık yapan İbrahim, 6 yaşındayken korsanlar tarafından kaçırılmış ve Manisalı bir kadına satılmıştır. Bu kadın, Pargalı İbrahim'e iyi bir eğitim olanağı sağlamış ve müzik ile diğer alanlarda eğitim almasını desteklemiştir. Kanuni Sultan Süleyman'ın şehzade olarak Manisa'da bulunduğu dönemde tanıştığı İbrahim'i yanına almış ve aralarında güçlü bir dostluk gelişmiştir. Pargalı İbrahim, sadrazamlık döneminde ailesini de İstanbul'a getirmiştir.

Pargalı İbrahim'in Yükselişi

Pargalı İbrahim, idamına kadar Sultan Süleyman'ın en yakın arkadaşı ve baş danışmanı olmuştur. Sultan Süleyman'ın padişahlığıyla birlikte İstanbul'a gelmiş, sadrazamlık, seraskerlik, Anadolu ve Rumeli beylerbeylikleri gibi önemli görevlerde bulunmuştur. Görevine Has Odabaşı olarak başlamış ve yetenekleriyle padişahın gözünde hızla yükselmiştir.

Belgrad'ın fethinde (1521) görev almış, 1522 yılında Rodos seferine katılmıştır. 1523 yılında sadrazamlık görevine başlamıştır. Mısır'da asayişi sağlama görevinden dolayı Mısır Beylerbeyi unvanını almış ve çok sayıda ıslahat yapmıştır. Macaristan seferine katılarak, Mohaç Savaşı'nın kazanılmasında rol oynamıştır. Anadolu'da Alevi Türkmen isyanlarını bastırmış, 1. Viyana Kuşatması ile biten 2. Macaristan seferine katılmıştır. 1533 yılında Osmanlı sadrazamı ve Avusturya imparatorunu eşit sayan İstanbul Antlaşması'nın müzakerelerini gerçekleştirmiştir. Safevi devletine karşı yapılan Irakeyn seferine öncülük yapmış, Tebriz'i alarak, Bağdat fethinde görev almıştır.

Pargalı İbrahim'in İktidarı

Pargalı İbrahim'in gücünü anlatan en önemli detay, Sultan Süleyman tarafından seraskerlik görevindeyken dört tuğla simgelenen imparatorluk gücünün yedi tuğa çıkarılması ve İbrahim Paşa'nın altı tuğ taşıma yetkisi almasıdır. Bu, İbrahim Paşa'nın padişahtan tek hilafet tuğu eksik olduğunu göstermektedir. Sultan Süleyman'ın kız kardeşi Hatice Sultan ile evlenmesi de ilerlemesine katkıda bulunmuştur. İbrahim Paşa, Osmanlı İmparatorluğu'nun dünyayı şekillendiren dış politikasını tamamen kontrolü altında tutmuştur. İstanbul Antlaşması ile Avusturya İmparatoru ile aynı konuma getirilmiştir. Venedikli diplomatlar tarafından "Muhteşem Süleyman" gibi "Muhteşem İbrahim" olarak anılmıştır. Paşa'nın en fazla söz edilen faaliyetlerinden biri, Mohaç Savaşı'ndan sonra Budin'den getirdiği mitolojik heykelleri İstanbul'da sarayına diktirmesidir. "Üç Güzeller" adlı bu heykeller ilgi çekse de bazı kişiler tarafından put olarak görülmüştür.

Pargalı İbrahim'in Ölümü

İbrahim Paşa hakkında ölümüyle ilgili çeşitli nedenler öne sürülmüştür. Paşa'nın iktidar hırsı arttığından, Irakeyn seferi sırasında yaptıkları nedeniyle padişahın kendisinden soğumasına neden olmuştur. Defterdar İskender Çelebi'yi öldürmesinden sonra padişahın Paşa'ya bakış açısı iyice değişmiştir. Paşa'nın hediye edilen Kur'anları kabul etmemesi, Hristiyanlık inancı taşıdığıyla ilgili düşünceler, eşini ihmal ettiği, bazı ölümleri saklaması, Doğu seferinde fazla harcama yapması gibi etkenler kendisi hakkında şüphelere yol açmıştır. Bu yüzden Kanuni'nin gücünden kaygı duymaya başlamasıyla 1536 yılında öldürülmüştür. Aynı zamanda İbrahim Paşa'nın Şehzade Mustafa'yı desteklemesi nedeniyle, Hürrem Sultan'ın ölümünde etkili olduğu bilinmektedir. Paşa, Fransızlara verilen kapitülasyonların çalışmaları sırasında saraya iftar için davet edilmiş, burada dört dilsiz cellat tarafından padişahın emriyle boğdurulmuştur. Makbul olarak anılırken, Maktul olarak anılmaya başlanmıştır. Ölümünden sonra Fransızlar için düşünülen kapitülasyonlar taslak olarak kalmıştır. İbrahim Paşa'nın mezarı tam olarak belli değildir. O dönemde sadece kaybolmasın diye başına bir çitlembik ağacı dikilmiştir.

Pargalı İbrahim'in Kişiliği

İbrahim Paşa, Farsça, Sırpça, Rumca ve İtalyanca bilmekte, müzik alanında iyi bir eğitim alarak kendini geliştirmiş bir kişidir. Sanata olan düşkünlüğü ve edebiyatı sevmesi özellikleri arasındadır. Avrupa'da olan gelişmeleri yakından takip eder, bu konulardaki bilgisiyle padişaha bile hayranlık uyandırmaktadır. Tarihte büyük bir diplomat olarak kabul görmektedir.

Pargalı İbrahim'in Eserleri

Yaşamında 13 sene sadrazamlık görevinde bulunan İbrahim Paşa, İstanbul başta olmak üzere Selanik, Mekke, Kavala ve Razgrad'da medrese, cami, mektep, çeşme, hamam, zaviye gibi eserler inşa ettirmiş, vakıflar tahsis ettirmiştir. Sanat ve edebiyat düşkünlüğü herkes tarafından bilinmekteydi. Razgrad'ta olan İbrahim Paşa'nın sarayı günümüzde Türk İslam Eserleri Müzesi olarak hizmet vermektedir.

Sizden Gelen Sorular / Yorumlar

İlk soruyu siz sormak istermisiniz?

Soru Sor / Yorum Yap

şifre

Çok Okunanlar

Fetret Devri Olayları ve Tarihi

Fetret Devri Olayları ve Tarihi

3. Selim Dönemi ve Savaşları

3. Selim Dönemi ve Savaşları

Popüler İçerikler

Osmanlı Yükselme Dönemi

Osmanlı Yükselme Dönemi

Haber Bülteni

Popüler İçerik

Genç Osman Dönemi

Genç Osman Dönemi

Eyüp Sultan

Eyüp Sultan

17 Yüzyılda Osmanlı Devleti Nasıldı?

17 Yüzyılda Osmanlı Devleti Nasıldı?

Son Osmanlı Mebusan Meclisi

Son Osmanlı Mebusan Meclisi

Ankara Savaşının Sonuçları

Ankara Savaşının Sonuçları

Güncel

Fatih Sultan Mehmet Hayatı ve Ölümü

Fatih Sultan Mehmet Hayatı ve Ölümü

Güncel

Osmanlı Ordusu Özellikleri ve Savaşları

Osmanlı Ordusu Özellikleri ve Savaşları

Güncel

Osmanlı Edebiyatı

Osmanlı Edebiyatı

Abdülaziz Dönemi ve Hayatı

Abdülaziz Dönemi ve Hayatı

Şah Sultan Hayatı ve Ölümü

Şah Sultan Hayatı ve Ölümü

Osmanlı Ailesi

Osmanlı Ailesi

Rodosun Fethi ve Tarihi

Rodosun Fethi ve Tarihi

1. Mahmut Dönemi ve Savaşları

1. Mahmut Dönemi ve Savaşları

Osmanlıda Toprak Sistemi Nasıldı?

Osmanlıda Toprak Sistemi Nasıldı?

Fatih Sultan Mehmed Dönemi Fetihler

Fatih Sultan Mehmed Dönemi Fetihler

Yavuz Sultan Selim

Yavuz Sultan Selim

Tanzimat Fermanı ve Sonuçları

Tanzimat Fermanı ve Sonuçları

4. Mustafa Dönemi ve Tarihi

4. Mustafa Dönemi ve Tarihi

1.Murat Dönemi Fetihler

1.Murat Dönemi Fetihler

Sultan Ahmet Hayatı ve Ölümü

Sultan Ahmet Hayatı ve Ölümü

Osmanlı Toplum Yapısı Nasıldı?

Osmanlı Toplum Yapısı Nasıldı?

İkinci Kosova Savaşı ve Sonuçları

İkinci Kosova Savaşı ve Sonuçları

Osmanlı Devleti Kuruluş Dönemi

Osmanlı Devleti Kuruluş Dönemi

Hürrem Sultan Hayatı ve Döneminde Yaşanan Olaylar

Hürrem Sultan Hayatı ve Döneminde Yaşanan Olaylar

Sokullu Mehmet Paşa Dönemi ve Yaşanan Olaylar

Sokullu Mehmet Paşa Dönemi ve Yaşanan Olaylar

Osmanlıda Hoşgörü ve Medeniyet

Osmanlıda Hoşgörü ve Medeniyet

Celali İsyanları Tarihi ve İsyanın Sebepleri

Celali İsyanları Tarihi ve İsyanın Sebepleri

Handan Sultan

Handan Sultan

Padişah Macunu Tarifi ve Malzemeleri

Padişah Macunu Tarifi ve Malzemeleri

İlk Osmanlı Parası

İlk Osmanlı Parası

Osman Bey Dönemi ve Hayatı

Osman Bey Dönemi ve Hayatı

Osmanlı Arması Özellikleri ve Sembolleri

Osmanlı Arması Özellikleri ve Sembolleri

Padişah Ahmet. Hayatı ve Ölümü

Padişah Ahmet. Hayatı ve Ölümü

Yıldırım Beyazıt Dönemi Fetihler

Yıldırım Beyazıt Dönemi Fetihler

Osmanlı Deniz Kuvvetleri

Osmanlı Deniz Kuvvetleri