osmanlipadisahlari.gen.tr
Osmanlı Padişahları

Ana Sayfa | Soru Cevaplar | Yeni Makale Ekle | En Son Yapılan Yorumlar











Osmanlıda Toprak Sistemi

Osmanlı'da Toprak Sistemi: 1299-1922 yılları arasında Türk ve İslam devletinde toprak adı verilen yeryüzünün üzerinde bitkiler yetişen ve kayaların, taşların parçalanması ve bozulması ile meydana gelen en üst tabakanın paylaşılması ve yönetilmesini içeren sisteme verilen isimdir. Osmanlı Devleti'nde toprakların büyük bir kısmının mülkiyeti devlete aittir. Yani '' Saban giren yer (tarım yapılabilen arazi) özel mülk olamaz.'' anlayışı geçerliydi. Ülke hanedanının ortak malıdır prensibi bu anlayışın çıkmasında etkili olmuştur. Özel mülk toprakları son derece sınırlıdır. Toprakların büyük bölümünün devletin mülkiyeti içinde olması toplum arasında (Osmanlı Devleti dışında) ayrıcalıklı sınıfların oluşmasını engellemiştir. 

Osmanlı Devleti'nde toprak sistemi iki ana bölüme ayrılır. Bunlar;
  • Miri Arazi
  • Mülk Arazi

Miri Arazi:
  • Devlete ait olan arazidir.
  • Fetih ile alınan topraklardır.
  • Bu toprağı kullanan kişiler kiracı konumundadır.
  • Bu arazinin mülkiyeti satılamaz, devredilemez, kiralanamaz. Sadece kullanım hakkı miras bırakılabilir.
Miri Arazinin Bölümleri:
  • Dirlik Arazi
  • Mukataa Arazi
  • Paşmaklık Arazi
  • Malikane Arazi
  • Yurtluk Arazi
  • Ocaklık Arazi
  • Vakıf Arazi
  • Metruk Arazi
  • Mevat Arazi
Dirlik Arazi: Miri arazinin en önemli bölümüdür. Dirlik için ayrılmıştır. Dirlik arazisini ekip biçenler devlete ödemeleri gereken vergiyi hükümetin göstereceği memurlara ve sipahilere öderlerdi. Böylece devlet hazinesinden memur ve sipahi maaşları için para çıkmamış olurdu. Dirlik arazisi gelirine göre üçe ayrılmıştır. Bunlar; Has Arazi, Zeamet Arazi ve Tımar Arazisidir. 
  • Has Arazi: Yıllık geliri 100.000 akçeden fazla olan dirlik arazisidir. Bunlar padişahlara, şehzadelere, divan üyelerine, beylerbeyine ve sancak beylerine verilirdi. Has sahipleri dirliklerin 5000 akçesini kendilerine ayırırlar, 5000 akçesini ise atı, silahı olan ve savaşa hazır durumda bulunan cebelü ( atlı asker ) beslerdi.
  • Zeamet Arazi: Yıllık gelir olarak 20.000 akçe ile 100.000 akçe arasında olan dirliklerdir. Bu arazi orta derece ki devlet memurlarına,hazine ve tımar defterdarlarına, alay beylerine, kale dizdarlarına ve katiplerine verilir.Zeamet sahibi ilk 5000 akçe hariç sonra ki her 5000 akçe için cebelü (atlı asker) beslemek zorundaydı. 
  • Tımar Arazi: Yıllık gelir olarak 3000 akçe ile 20.000 akçe arasında olan dirliklere denmektedir. Tımar sahibi olan kişiler gelirlerinin 3000 akçesini kendi geçimleri için ayırırlardı.Buna kılıç tımarı adı verilir.
    Osmanlıda Toprak Sistemi

    Geri kalan her 3000 akçe için bir cebelü ( atlı asker ) beslemek zorunluluğu vardı. Tımar sistemi II. Mahmut döneminde kaldırılmıştır.
Dirlik Sisteminin Yararları:
  • Dirlik sistemi sayesinde hazineden para çıkmadan devletin asker ihtiyacı karşılanmıştır.
  • Dirlik sistemi sayesinde memurların maaşı karşılanmıştır.
  • Vergilerin toplanması bu şekilde kolaylaşmıştır.
  • Dirlik sisteminin uygulandığı bölgede devlet otoritesi sağlanmıştır.
  • Bayındırlık işleri yürütülmüştür.
  • Üretimde süreklilik sağlanmıştır.
  • Eyaletlerde devlet otoritesinin arttırılmasını sağlamıştır.
Mukata Arazi: Gelirin tamamı doğrudan devlet hazinesine ait olan topraklardır. Bu toprakların geliri iltizam yolu ile toplanırdı.

Paşmaklık Arazi: Bu arazinin geliri padişahın kızlarına ve eşine bırakılırdı.

Malikane Arazi: Bazı devlet görevlilerine üstün hizmetlerinden dolayı verilen topraklardır.

Yurtluk Arazi: Sınır arazilerinde bulunan askerlere, kasaba veya şehir memurlarına verilen arazidir.

Ocaklık Arazi: Kale muhafızlarına ve tersane giderlerine ayrılan topraklardır.

Vakıf Arazi: Bu arazinin geliri cami, medrese,bedesten, hastahane gibi hayır kurumları için ayrılır. Devlet vakıf arazilerinde vergi almazdı. 

Metru Arazi:  Devlete ait olup kamunun belli bir köyün ya da kasaba halkının yararlanması için terk olunmuş arazidir. Genel olarak halkın yararlanması için terk edilmiş bulunan yollar, meydanlar, namazgahlar, mesire, pazar, panayır yerleri ile köy ve kasaba halkının istifadesini tahsis edilen baltalıklar, harmanlar, meralar, yaylak ve kışlak yerleridir. 

Mevat Arazi: Hiç kimsenin mülkiyeti altında bulunmayan topraklardır. Vasıflarından dolayı ziyarete elverişsiz bir topraktır. İnsanların kullanmadıkları ve terke ettikleri arazilerdir.

Mülk Arazi: Mülkiyeti şahıslara ait olan topraklardır.

Mülk Arazinin Bölümleri:
  • Öşürriye Arazi
  • Haraciyye Arazi
Öşüriyye Arazi: Mülkiyeti müslüman olan halka ait olan topraklardır. Bu toprakların sahipleri arazisi vergi olarak '' çift resmi '', ürün vergisi olarak da '' öşür '' öderlerdi.

Haraciyye Arazi: Mülkiyeti gayrimüslüman olan halka ait olan topraklardır. Bu toprakların sahipleri arazi vergisi olarak '' ispenç (muvazzaf haracı)'', ürün vergisi olarak ise ''haraç (mukassem haracı) '' öderlerdi.

Yayınlanma Tarihi : 03.11.2014 00:05:54

Osmanlıda Toprak Sistemi Yorumları
İsminiz 
Yorumunuz 
Güvenlik 
 Kırmızı renk ile yazılan sayıyı girin
   

Yorum Yapılmış "Osmanlıda Toprak Sistemi"


İlginizi Çekebilecek Diğer Yazılar

Padişah Lokumu

Padişah Lokumu, Osmanlıdan günümüze kadar gelen tatlılardan biridir. Osmanlı da çok güzel bir yemek kültürü vardı. Tabi bu yemek klrtürü günümüze kadar gelmiştir. Yemekleri ve hoşafı çok meşhurdu. Bunun yanı sıra tatlıları çok meş...

Sultan Murat

Sultan Murat: Osmanlı padişahları içerisinde ismi Sultan Murat olarak geçen 4 padişah bulunur. Bütün bu padişahların özgeçmişlerinden özetle bahsedeceğiz. Sultan I. Murat: Babasının adı: Orhan Gazi Annesinin adı: Nilüfer Hatun Doğ...

Emir Sultan

Emir Sultan, Osmanlı devletinin kuruluş devrinde yaşamış olan büyük bir âlim ve evliya olduğu düşünülen meşhur bir zâttır. Aynı zamanda Yıldırım Bâyezîd Hanın da damadıdır. Nesebi ve HayatıSoyunun hazret-i Hüseyin’e dayandığı iddi...

Padişah Ahmet

Padişah Ahmet, 18 Nisan 1590 yılında Manisa' da doğmuş ve 22 Kasım 1617 yılında İstanbul'da vefat etmiştir. Padişah Ahmet 14. Osmanlı padişahı ve 93. İslam halifesi olmuştur. Padişah Ahmet'in babası 3. Mehmet ve annesi Handan Vali...

Eyüp Sultan

Eyüp Sultan: Medineli Müslümanlardan olan ve hicret esnasında Hz. Peygamber'i kendi evinde misafir eden sahabedir. Medineli tüm Müslümanlar Peygamber efendimizi kendi evlerinde konuk etmek istiyorlardı. Bu durum üzerine Peygambe...

Tanzimat

Tanzimat, Gülhane Hatt-ı Hümayunu yani Tanzimat Fermanı ile birlikte başlayan, Osmanlı Devleti’nin yenileşme hareketlerine yöneldiği dönemi ifade eder. Sultan Abdülmecid’in tahta oturmasıyla yaptığı ilk iş Tanzimat Fermanı’nı i...

Osmanlı Duraklama Dönemi

Osmanlının Duraklama Dönemi: 1579-1699 yılları arasında ve  Sokullu Mehmet Paşa'nın ölmesi ile başlayan dönemdir. Deneyimsiz kişilerin tahta geçmesi, merkezi yönetimin bozulması, devlet yönetiminde otoritenin bozulması, devlete ol...

Handan Sultan

Handan Sultan, 1576 yılında dünyaya gelmiştir. Tam ismi Devletlu İsmetlu Handan Valide Sultan Aliyyetü'ş-Şan Hazretleri idi. Doğduğunda adı Helen olan Handan Sultan aslen Rum asıllıdır. Güzelliğinden dolayı o  dönemin Manisa sanca...

Sultan Selim

Sultan Selim; Yavuz Sultan Selim 10 Ekim 1470 günü dünyaya gelmiştir. Babası Sultan İkinci Beyazıt, annesi Gülbahar Hatundur. Yavuz Sultan Selim uzun boylu, geniş omuzlu, kalın kemikli, kırmızı yüzlü, uzun bıyıklı yiğit bir padişa...

Şehzade Mustafa

Şehzade Mustafa, şehzadenin başına gelen ve içler acıtan bir sonla biten taht kavgasında nefesi boğularak feda edilmiş bir hikaye. 1515 yılında Manisa'da dünyaya gelen babası Sultan Süleyman'ın Mahidevran Sultan'dan olma oğlu. Şeh...















Gizlilik İlkeleri | Güvenlik İlkeleri | İletişim | Site Haritası | Yardım Forumları

Osmanlı Padişahları, Sitede yer alan grafiklerin tüm hakları saklıdır. Kopyalayanlar hakkında yasal işlem yapılacaktır. Sitede yer alan bilgiler sadece bilgilendirme amaçlı olup, kullanımına, uygulanmasına, satın alınmasına, delil gösterilmesine veya tavsiye edilmesine aracılık etmez. Sitemizdeki bilgiler, hiç bir zaman kesin bilgi kaynağı olmayıp, kullanıcılar tarafından eklenmiştir veya yorumlanmıştır. buradaki bilgiler sitemizin asıl görüşlerini içermeyebileceği gibi hiçbir taahhüt ve tavsiye yerine de geçmez.

Aralık - 2017