Celali İsyanları

Celali İsyanları

Celali İsyanları, Tarihçilerin anlatımına göre, isyanlar 1550 'den sonra bunalımlar, sıkıntılar, patlamalar şeklinde olduğudur. İlk isyancıların birisi de isminden anlaşılacağı gibi "Celali isyanları" ismi verilmiş.17'inci yüzyılların I. Ahmet ve IV. Murat zamanında, ekonomik nedenler yüzünden çevresel ve siyasal dalında bozukluklar yaşanması, Anadolu'nun değişik yerlerine bağlı ayaklanmaları meydana getirerek başlatılmıştır. Celali isyanları, 1576-1596 yıllar arasında olmuştur. Celali isyanları her yerden katılım olmuş ve çiftçilerin meydana getirdiği askeri topluluklar, devlet memurları, medrese öğrencileri, yeniçerileri, tımarlı sipahiler ve diğer askeri tayfasından oluşmuştur. Yüzbinlere dayanan insanlar bir araya gelmişler. Osmanlı kaidelerine karşı gelinmiş ve sosyal düzeninin yıkılmasında önemli faktör olmuştur. Sadrazam Köprülü Fazıl Ahmet Paşa'nın laiklik davasında Alevilerin de büyük destekçileri olduğu bilinmektedir. Tımarlı sipahilerin de tımarlarının zoraki ellerinden alınarak, reaya (köylü) derecesindekilere yüklü vergilerle alıkoymuşlardır. bunun sonucunda;

Osmanlı tarımsal alanı, darmadağın olmuş ve köylü yoksullaşmış. Bunun gibi veya buna benzeyen nedenlerin olması sosyal yapının ve ekonomik nedenleri de yapısal bir felç katliamı haline gelmiştir. Bu denli halk açısından doğan celali isyanlarına, savaştan korkup kaçan askerleri, medrese öğrencileri ve işsiz durumda olan donanma askerleriyle katılım olmuştur. Meydan veren bu isyanların kaynakları Canbolatoğlu, Kalenderoğlu, Karayazıcı, Deli Hasan, Katırcıoğlu, Gürcü Nebi ve Tavil Ahmet isyanlarındandır. İsyanların durdurulmasında ve engellenmesinde Padişahların da halkı ezdirmemek adına Adaletli nameleri yayınladığı yazılmıştır. Sadrazam Kuyucu Murad Paşa oldukça katı bir asker olarak bilinirmiş. Acıması kesinlikle yokmuş. Bu olayları bastırabilmek için oldukça şiddete başvurmuştur. Bazen de haklı ve haksızı da ayırmaksızın "ibreti alem olsun diye" masumlara bile katliam yaptırırmış. Katliamı gerçekleşen ölüleri açılan kuyulara atmak gibi bir alışkanlık vasfı bulunduğundan kendine söylenen "Kuyucu" ismi verildiği söylenirmiş. Kuyucu Murad Paşa'nın baskılı ve katı politik düşüncelerini zikrettiği Celali İsyanları güçlükle olsa bile bastırılmıştır.

Celali İsyanlarının Sebepleri;

Celali isyanları, Osmanlının toprakları üzerinde yenilikler getirerek değiştirmiştir. Yüklü vergilere karşın "Büyük Kaçgun" esnasında yerinde bulunan çiftçilere ait topraklar, mültezimlerin veya yerel yöneticilere geçtiği söyleniyor. Vergilerde borçlanan bu köylü halkı, sürdükleri toprakları sonucun da tefecilere hibe etmişler, bilmeden de olsa Osmanlı topraklarının düzeltilmesi ile ana direği olan Tımar Sistemi bu sayede telef olmuş. Büyüyen nüfusla birlikte kentlere göç halinde dağılmışlar. Tarımsal faaliyet durmuş ve kıtlığa neden olan tarımsal ürünlerinin fiyatlarının da yükselmesine neden olmuştur. Yüz binlerce, on binlerce insan yaşamlarına veda etmiş. Çoğu yerleşik evler, alanlar yıkımlara maruz kalmış. Celali isyanından kurtulamayan topluluk Türkmen aşireti, bugünün Bulgaristan ve Makedonya kentlerine sürülmüşler. Batı Anadolu'dan ilerleyen iskanlar azlık bir Türk nüfuslu Balkanlar bu tarihle beraber Türkler yoğunlaşmış. Köy halkı bağını ve bahçesini sürmeyip göç yolunu tutmak istemiş, fakat köylülere de çiftbozan isimli cezalar vergisi öne sürülmüş.

Celali İsyanlarının Tesirleri;

  • Osmanlı Devleti'nde tımar sisteminin bozularak iltizam sisteminin çoğalması ile isyanlar oluşmaya başlamıştır.
  • Ekonomik durum köylüleri giderek çöküntüye uğratıp halktan yüksek vergiler tertip edilmeye başlanmış ve isyanlar başlatılmıştır.
  • Kadıların ve Sancakbeylerin adaletsizlik içinde olduğu ve haksız yere vergi uygulamalarına gidilerek halk açısından huzursuzluk başlamıştır.
  • Osmanlı Devleti'nin 17'inci yüzyılda görülen savaşların başarı göstermemiş olması askeriyeden kaçanlar olmuş, eşkıyalık hüküm sürmüştür.
  • Avusturya ve İran ile yapıldığı savaşlar uzun dönem devam etmesi halk gittikçe yıpratılmıştır.

Celali İsyanları ile Sonuçları;

  • Halkın Osmanlı Devleti'ne dayalı güveni giderek azalmasına neden olmuştur.
  • Anadolu'da Osmanlı Devleti'nin otoriterliği çökmüş, huzuru ve asayişi korunmayacak duruma getirmiştir.
  • Vergilerin kısmi toplanılmaması sebebi ile devleti geliri yavaş yavaş azalmıştır.
  • Kırsal kesimlerin insanları kentlere göç etmek istemişler. Köylerin ağır ağır boşalmasına sebebiyet vermiştir.
  • Köylerin boşalmasıyla tarımsal üretimler azalarak, ekonomik bozukluklar hayatı zorlaştırmış ve kentlerde başıboşluk çoğalmıştır.
  • Osmanlı ve Avusturya aralarında gelişen savaşlarda ekonomik nedenler sıkıntı vermeye başlamıştır. Tabii savaşların seyrini değiştirmiştir.
  • Çıkan ayaklanmaların durdurulması için isyancılarının başı olarak bu kişilerin bazıları öldürtülmüş, bazılarının da devleti sadakatlerini kanıtlamak için rütbe ve devleti vazifeleri verilmiş. Bu olay benzerinin çoğu isyanlarının oluşmasına neden olmuştur.
Son Güncelleme : 24.10.2018 14:43:15
Celali İsyanları ile ilgili bu madde bir taslaktır. Madde içeriğini geliştirerek Herkese açık dizin kaynağımıza katkıda bulunabilirsiniz.
Sayfayı Düzenle Düzenleme Geçmişi

Celali İsyanları Yorumları

şifre Kırmızı sayı

1 Yorum Yapılmış "Celali İsyanları"
Bugün okulda tarih dersinde Osmanlı imparatorluğunun gerileme dönemini anlatıyordu. Celali istanlarını anlatırken benim midem çok bulanmaya başladı ve izin istedim. Akşam eve gittiğimde günün derslerini tekrar etmek için defterlerimi açıp başladım. Celali istanları dersine girmeyince not da alamadım. Celali iayanlarını özet şekilde anlatan bir kitap var mı?
Tolga . 05.11.2018 22:06:22
CEVAP YAZ
1. Mehmed
1. Mehmed
Osmanlı padişahlarının beşincisi Saltanatı: 1413-1421 Babası: Yıldırım Bayezid- Annesi: Devlet Hatun Doğumu: 1379 Vefatı: 26 Mayıs 1421 Osmanlı Devleti’nin ikinci kurucusu. Babası Sultan Yıldırım Bayezid Han, annesi Germiyanoğlu Süleyman Şah’...
Fetret Devri
Fetret Devri
Fetret devri, Yıldırım Beyazıt'ın 1402 yılında Ankara Savaşında Timur' esir düşmesiyle, altı oğlundan dördünün yaptığı taht kavgalarıyla geçen 1402-1413 yılları arasındaki döneme verilen addır. Bu döneme Bunalım Devri ya da Fasıla-i Saltanat adı da v...
Yıldırım Beyazıt Dönemi Fetihler
Yıldırım Beyazıt Dönemi Fetihler
Yıldırım Beyazıt’ın Anadolu Siyaseti I.Murad’ın vefatı Anadolu da karışıklıklara sebep oldu Karamanlıların desteği ile beylikler tekrar egemenliklerini güçlendirmeye başladılar. Beyazıt ilk önce bunlara yeteri tepkiyi gösteremedi. Yaklaşı...
Yıldırım Beyazıt
Yıldırım Beyazıt
Yıldırım Beyazıt, Osmanlı İmparatorluğunun 4. padişahı ve Sultan I.Murat'ın oğludur. Annesi ise I. Murat'ın baş cariyelerinden Gülçiçek Hatundur. Yıldırım Beyazıt 1360 yılında doğmuş ve lala eğitimini Kütahya da almıştır. Dönemin büyük alimlerinden İ...
1.Murat Dönemi Yapılan Yenilikler
1.Murat Dönemi Yapılan Yenilikler
İlk kez Acemioğlanlar Ocağı, Yeniçeri Ocağı, Topçu Ocağı kuruldu. İlk kez Pençik Sistemi uygulandı. Rumeli Beylerbeyliği kuruldu. İlk kez Tımar Sistemi uygulandı ve Tımarlı Sipahiler oluşturuldu. İlk kez Kazaskerlik ve Defterdarlık makamı kuruldu...
1.Murat Dönemi Fetihler
1.Murat Dönemi Fetihler
Sultan Murad Hüdavendigar’ın bütün hayatı sınır boylarında ve savaş meydanlarında geçti. Rumeli’den Anadolu’ya, Anadolu’dan Rumeli’ye durmadan dinlenmeden seferler yapan Sultan Murad Hüdavendigar, bizzat katıldığı 37 savaşın hepsini kazandı. -1360...
Orhan Gazi Döneminde Yapılan Yenilikleri
Orhan Gazi Döneminde Yapılan Yenilikleri
Orhan Gazi Osmanlı Beyliği’ni yeni yasalar ve düzenlemeler sayesinde devlet yapmıştır. Sultan unvanı ilk kez Orhan Gazi zamanında kullanılmıştır. İlk kez vezirlik teşkilatı kurulmuştur. İlk kadı ve subaşı atamaları bu dönemde yapılmıştır. Sancaklara ...
Orhan Gazi Dönemi Fetihler
Orhan Gazi Dönemi Fetihler
Orhan Bey’in beylik yıllarının ilk dönemi Anadolu’da fetihlerle geçmiştir. Beyliği sırasında bütün diğer Anadolu beylikleri gibi İran’da kurulu İlhanlılar’ı metbu sayıp yıllık vergi ödemekte devam etmiştir. Diğer yandan da Bizans topraklarına yönelik...
1. Murat
1. Murat
1. Murat: Diğer isimleri ile; Murat Hüdavendigar veya Gazi Hünkar, 1326 yılında doğmuş olan 1 Murat, Orhan Gazi ile Nilüfer Hatun'un oğullarıdır. Babasından aldığı Yüz bin metre karelik Osmanlı Toprağını beş yüz bin metre kareye çıkarmış başarılı bi...
Orhan Gazi
Orhan Gazi
Orhan Gazi: Osmanlı Beyliğinin kurucusu Osman Gazi'nin oğlu ve Osmanlı İmparatorluğunun ikinci padişahıdır. 1281 yılında Söğüt'te dünyaya gelmiştir. 1324 yılında babası Osman Gazi vefat edince Beyliğin başına geçmiş ve 1362 yılında vefat edene kadar ...
Osman Bey
Osman Bey
Osman Bey: Namı değer Osman Gazi. 1258 yılında Söğüt'te doğdu.1299 yılında Selçuklu Devletinden ayrılarak Osmanlı Beyliğini kurdu ve ismi asırlar boyu hükümdarlığın adı oldu. Babası Ertuğrul Gazi annesi Hayme Hatun'dur. Çocukluğu, gençliği ve aldığı ...
Osmanlı Devletinde Kültür ve Medeniyet
Osmanlı Devletinde Kültür ve Medeniyet
DEVLET ANLAYIŞIOsmanlı Devleti’nde, I. Murat döneminde ‘’Devlet, hükümdar ve oğullarının ortak malıdır.’’ anlayışı benimsenmiştir. Fatih döneminde, devletin bütünlüğünün korunması için kardeş katline izin verilmiştir. Bu kanunname ile Osmanlı Devl...

 

3. Murad Dönemi Fetihler
3. Murat
2. Selim Dönemi Yapılan Fetihler
2. Selim
Kanunî Sultan Süleyman Dönemi Fetihler
Kanuni Sultan Süleyman
1. Selim Dönemi Yenilikleri
1. Selim Dönemi Fetihler
Yavuz Sultan Selim
II.Beyazid Dönemi Fetihler
2. Beyazıt
Fatih Sultan Mehmed Dönemi Yenilikler
Fatih Sultan Mehmed Dönemi Fetihler
Fatih Sultan Mehmet
2. Murat Dönemi Yapılan Yenilikler
II.Murat Dönemi Yapılan Fetihler
2. Murat
I.Mehmed Dönemi Fetihler
1. Mehmed
Fetret Devri
Yıldırım Beyazıt Dönemi Fetihler
Yıldırım Beyazıt
1.Murat Dönemi Yapılan Yenilikler
1.Murat Dönemi Fetihler
Orhan Gazi Döneminde Yapılan Yenilikleri
Orhan Gazi Dönemi Fetihler
1. Murat
Orhan Gazi
Osman Bey
Osmanlı Devletinde Kültür ve Medeniyet
Popüler İçerik
Fatih Sultan Mehmed Dönemi Yenilikler
Fatih Sultan Mehmed Dönemi Yenilikler
Fatih, askeri başarılarla Osmanlı Devleti'ni büyük bir imparatorluğa dönüştürdü. Bilime, tarihe ve felsefeye özel ilgi gösterdi. Türkçe'den başka Arap...
Fatih Sultan Mehmed Dönemi Fetihler
Fatih Sultan Mehmed Dönemi Fetihler
Fatih Sultan Mehmet(Mehmed), 30 Mart 1432'de, o dönemde Osmanlı Devleti’nin başkenti olan Edirne'de doğdu. 6.Osmanlı padişahı olanII. Murad’ın Hüma Ha...
Fatih Sultan Mehmet
Fatih Sultan Mehmet
Fatih Sultan Mehmet: İkinci Mehmet olarak ta bilinir. 1432 yılında dünyaya gelmiş, babası 2. Murat, Annesi Hüma Hatun'dur. Osmanlı Padişahlarının yedi...
2. Murat Dönemi Yapılan Yenilikler
2. Murat Dönemi Yapılan Yenilikler
Sultan İkinci Murad, soyunun Kayı boyuna mensubiyetini göstermek için, sikkelerine, Kayı boyuna ait iki ok ve bir yaydan müteşekkil damgayı koydurmuşt...
II.Murat Dönemi Yapılan Fetihler
II.Murat Dönemi Yapılan Fetihler
Aydın ve Menteşe beyliklerine son veren II. Murat, Karaman’la yeniden başlayan bir savaşa girdi, savaşı kazandı. 1425 tarihinde Venedik Sav...
2. Murat
2. Murat
2. Murat 1. Mehmed'in ve Emine Hatun'un oğlu olarak 1404 yılında Amasya'da doğmuş, altıncı Osmanlı padişahı olarak bilinir. Divan edebiyatında Muradi ...
I.Mehmed Dönemi Fetihler
I.Mehmed Dönemi Fetihler
Çelebi Mehmed Rumeli’ndeki olaylarla uğraşırken, Karamanoğlu yine harekete geçti. Germiyanoğlu Yakub Bey’in Mehmed Çelebi’ye itaatini bildirmesi üzeri...
Popüler İçerik Son Forum Konuları Yardım Sayfaları  
Orhan Gazi Dönemi Fetihler
1. Murat
Orhan Gazi
Osman Bey
Osmanlı Devletinde Kültür ve Medeniyet
Osman Bey ?
Hakkımızda
Gizlilik Politikası
Çerez (Cookie) Politikası
Güvenlik Politikası
Bizimle İletişime Geçin
Forumlar
Site Haritası
Feed
Son Forum Konuları
Osman Bey ?
Yardım Sayfaları
Hakkımızda
Gizlilik Politikası
Çerez (Cookie) Politikası
Güvenlik Politikası
Bizimle İletişime Geçin
Forumlar
Site Haritası
Feed
Sitede yer alan haber ve içeriklerin tüm hakları saklıdır ve buradaki bilgiler sadece bilgilendirme amaçlı olup, kullanımına, uygulanmasına, satın alınmasına, delil gösterilmesine veya tavsiye edilmesine aracılık etmez. Sitemizdeki bilgiler, hiç bir zaman kesin bilgi kaynağı olmayıp, kullanıcılar tarafından eklenmiştir veya yorumlanmıştır. Buradaki bilgiler sitemizin asıl görüşlerini içermeyebileceği gibi hiçbir taahhüt ve tavsiye yerine de geçmez.
Nisan - 2019