İlk kadın dergisini hangi padişah çıkardı?

Osmanlı İmparatorluğu'nda kadınların sosyal ve kültürel hayatındaki dönüşüm, Şükûfe-i Gülseren dergisinin 1913'te yayınlanmasıyla hız kazandı. II. Abdülhamid döneminde, kadınların entelektüel ve toplumsal rollerini güçlendiren bu dergi, önemli bir adım olarak öne çıkmaktadır.

28 Kasım 2025

İlk Kadın Dergisini Hangi Padişah Çıkardı?


Osmanlı İmparatorluğu döneminde, kadınların sosyal ve kültürel yaşamlarına dair önemli adımlar atılmıştır. Bu bağlamda, ilk kadın dergisi olarak bilinen "Şükûfe-i Gülseren", 1913 yılında yayın hayatına başlamıştır. Ancak bu derginin çıkışı, dönemin padişahı II. Abdülhamid dönemine denk gelmektedir.

II. Abdülhamid Dönemi ve Kadınların Rolü

II. Abdülhamid, 1876-1909 yılları arasında Osmanlı tahtında bulunmuş ve bu dönemde sosyal reformlar gerçekleştirmiştir. Kadınların eğitimi ve toplumsal hayatta daha aktif bir rol üstlenmeleri yönünde çeşitli adımlar atılmıştır. Bu bağlamda, kadın dergilerinin yayımlanması, kadınların düşünce ve ifade özgürlüğünü artırmak amacıyla önemli bir gelişme olarak öne çıkmaktadır.

Şükûfe-i Gülseren Dergisi

"Şükûfe-i Gülseren" dergisi, kadınların edebiyat, sanat ve sosyal konular üzerine düşüncelerini paylaştıkları bir platform olmuştur. Derginin başında kadın yazar ve şairlerin yer alması, kadınların entelektüel hayatta daha görünür hale gelmesine katkı sağlamıştır.
  • Derginin başyazarı Halide Edib Adıvar'dır.
  • İlk sayısı 1913 yılında yayımlanmıştır.
  • Osmanlı kadınının toplumsal, kültürel ve siyasi mesel eler üzerine görüş bildirmesine olanak sağlamıştır.

Kadın Dergilerinin Önemi

Kadın dergileri, sadece edebi bir platform olmanın ötesinde, kadınların toplumsal konulara dair bilinçlenmesini ve kendilerini ifade etmelerini sağladı. Bu dergilerin yaygınlaşması, kadınların hakları ve toplumsal rollerine dair tartışmaların alevlenmesine neden oldu.
  • Toplumsal cinsiyet eşitliği konusunda farkındalık yarattı.
  • Kadınların eğitimine ve istihdamına yönelik kampanyaların önünü açtı.
  • Erkek egemen toplum yapısına karşı duruş sergileyen kadın yazarların eserlerini yayımladı.

Sonuç

İlk kadın dergisi "Şükûfe-i Gülseren", II. Abdülhamid döneminde yayınlanmış olup, Osmanlı kadınlarının sosyal ve kültürel yaşamlarına dair önemli bir adım olmuştur. Bu dergi, kadınların entelektüel kapasitesini artırma ve toplumsal mesel eler üzerine düşünme fırsatı sunarak, kadın hareketinin gelişiminde önemli bir rol oynamıştır.

Bu bağlamda, II. Abdülhamid'in kadınların toplumsal hayatta daha aktif bir rol üstlenmelerine yönelik attığı adımlar, Osmanlı İmparatorluğu'nda kadınların konumunu değiştiren önemli bir dönüm noktası olmuştur.

Yeni Soru Sor / Yorum Yap
şifre
Sizden Gelen Sorular / Yorumlar
Soru işareti ikonu
Meftune 08 Haziran 2025 Pazar

II. Abdülhamid döneminde ilk kadın dergisinin çıkması, toplumsal hayatta kadınların daha aktif bir rol üstlenmesi açısından ne gibi değişimlere yol açtı? Şükûfe-i Gülseren dergisinin yayımını nasıl değerlendiriyorsun? Kadınların entelektüel yaşamda görünürlüğü arttıkça, toplumdaki rollerinin dönüşümüne etkisi ne oldu?

1. Cevap
cevap
Admin 08 Haziran 2025 Pazar

Sayın Meftune Hanım,

II. Abdülhamid döneminde ilk kadın dergisi olarak bilinen Şükûfe-i Gülseren'in yayımlanması, Osmanlı toplumunda kadınların toplumsal hayatta daha aktif rol alması açısından önemli değişimlere yol açmıştır. Bu dergi, kadınların entelektüel, sosyal ve kültürel alanlarda görünürlüğünü artırarak şu değişimleri tetiklemiştir:

Kadınların Eğitim ve Entelektüel Gelişimi: Dergi, kadınların eğitim ihtiyaçlarına odaklanarak onların bilinçlenmesine katkıda bulundu. Makaleler, şiirler ve öyküler aracılığıyla kadınlar kendi seslerini duyurma fırsatı buldu, bu da entelektüel birikimlerini geliştirdi.

Toplumsal Rolün Dönüşümü: Kadınların yazıları ve fikirleri, geleneksel rollerin sorgulanmasına yol açtı. Aile içinde ve toplumda daha etkin bir konum kazanmalarına yardımcı oldu, kadın hakları ve eşitlik tartışmalarını başlattı.

Kadın Dayanışmasının Güçlenmesi: Dergi, kadınlar arasında bir dayanışma ağı oluşturarak ortak hedefler etrafında birleşmelerini sağladı. Bu, ilerleyen dönemdeki kadın hareketlerinin temelini attı.

Şükûfe-i Gülseren dergisinin yayımını, Osmanlı kadın hareketinin erken bir adımı olarak değerlendiriyorum. Dönemin sansür ve kısıtlamalarına rağmen, kadınların kamusal alanda varlık göstermesine olanak tanıdı ve entelektüel bir platform sundu. Ancak, yayın süresi kısa olsa da, sonraki kadın dergileri için ilham kaynağı oldu.

Kadınların entelektüel yaşamda görünürlüğünün artması, toplumdaki rollerinin dönüşümüne önemli etkiler yaptı. Eğitimli ve bilinçli kadınlar, aile ve toplum kararlarında daha fazla söz sahibi oldu, mesleki alanlara yönelmeye başladı ve nihayetinde Cumhuriyet dönemindeki kadın hakları reformlarına zemin hazırladı. Bu süreç, kadınların statüsünün yükselmesine ve modernleşme hareketlerine katkıda bulundu.

Çok Okunanlar
Osmanlı Ailesi
Osmanlı Ailesi
Haber Bülteni
Popüler İçerik
1. Ahmet Dönemi ve Savaşları
1. Ahmet Dönemi ve Savaşları
Osmanlıda Vakıf Nasıl İşletilirdi?
Osmanlıda Vakıf Nasıl İşletilirdi?
Vahdettin Hayatı ve Padişahlık Dönemi
Vahdettin Hayatı ve Padişahlık Dönemi
Emir Sultan Hayatı ve Ölümü
Emir Sultan Hayatı ve Ölümü
Fatih Sultan Mehmed
Fatih Sultan Mehmed
Güncel
2. Ahmet Dönemi ve Savaşları
2. Ahmet Dönemi ve Savaşları
Güncel
1. Murat Dönemi ve Hayatı
1. Murat Dönemi ve Hayatı
Güncel
İlk Osmanlı Medresesi
İlk Osmanlı Medresesi
3. Murad Dönemi Fetihler
3. Murad Dönemi Fetihler
Pargalı İbrahim Hayatı ve Dönemi
Pargalı İbrahim Hayatı ve Dönemi
Osmanlıda Hoşgörü ve Medeniyet
Osmanlıda Hoşgörü ve Medeniyet
1. İbrahim Dönemi ve Savaşları
1. İbrahim Dönemi ve Savaşları
Balkanlardaki Osmanlı Eserleri
Balkanlardaki Osmanlı Eserleri
IV. Murad Dönemi Siyasi Olaylar
IV. Murad Dönemi Siyasi Olaylar
Osmanlı Devletinin Kuruluşu
Osmanlı Devletinin Kuruluşu
Osmanlı Hukuk Sistemi Nasıl İşliyordu?
Osmanlı Hukuk Sistemi Nasıl İşliyordu?
4. Mustafa Dönemi ve Tarihi
4. Mustafa Dönemi ve Tarihi
Adile Sultan Hayatı ve Ölümü
Adile Sultan Hayatı ve Ölümü
Osmanlı Yükselme Dönemi
Osmanlı Yükselme Dönemi
Osmanlıda Veraset Sistemi
Osmanlıda Veraset Sistemi
Genç Osman Nasıl Öldürüldü
Genç Osman Nasıl Öldürüldü
Abdülmecit Dönemi ve Savaşları
Abdülmecit Dönemi ve Savaşları
Eyüp Sultan
Eyüp Sultan
Osmanlı Paraları Dönemleri ve Kullanımı
Osmanlı Paraları Dönemleri ve Kullanımı
Pir Sultan Abdal Hayatı ve Ölümü
Pir Sultan Abdal Hayatı ve Ölümü
Osmanlı Rus Savaşı
Osmanlı Rus Savaşı
İltizam Özellikleri ve Uygulanışı
İltizam Özellikleri ve Uygulanışı
Kösem Sultan Hayatı ve Dönemi
Kösem Sultan Hayatı ve Dönemi
5. Murat Dönemi ve Savaşları
5. Murat Dönemi ve Savaşları
;