osmanlipadisahlari.gen.tr
Osmanlı Padişahları

Ana Sayfa | Soru Cevaplar | Yeni Makale Ekle | En Son Yapılan Yorumlar











Celali İsyanları

Celali İsyanları, Tarihçilerin anlatımına göre, isyanlar 1550 'den sonra bunalımlar, sıkıntılar, patlamalar şeklinde olduğudur. İlk isyancıların birisi de isminden anlaşılacağı gibi "Celali isyanları" ismi verilmiş.17'inci yüzyılların I. Ahmet ve IV. Murat zamanında, ekonomik nedenler yüzünden çevresel ve siyasal dalında bozukluklar yaşanması, Anadolu'nun değişik yerlerine bağlı ayaklanmaları meydana getirerek başlatılmıştır. Celali isyanları, 1576-1596 yıllar arasında olmuştur. Celali isyanları her yerden katılım olmuş ve çiftçilerin meydana getirdiği askeri topluluklar, devlet memurları, medrese öğrencileri, yeniçerileri, tımarlı sipahiler ve diğer askeri tayfasından oluşmuştur. Yüzbinlere dayanan insanlar bir araya gelmişler. Osmanlı kaidelerine karşı gelinmiş ve sosyal düzeninin yıkılmasında önemli faktör olmuştur. Sadrazam Köprülü Fazıl Ahmet Paşa'nın laiklik davasında Alevilerin de büyük destekçileri olduğu bilinmektedir. Tımarlı sipahilerin de tımarlarının zoraki ellerinden alınarak, reaya (köylü) derecesindekilere yüklü vergilerle alıkoymuşlardır. bunun sonucunda;

Osmanlı tarımsal alanı, darmadağın olmuş ve köylü yoksullaşmış. Bunun gibi veya buna benzeyen nedenlerin olması sosyal yapının ve ekonomik nedenleri de yapısal bir felç katliamı haline gelmiştir. Bu denli halk açısından doğan celali isyanlarına, savaştan korkup kaçan askerleri, medrese öğrencileri ve işsiz durumda olan donanma askerleriyle katılım olmuştur. Meydan veren bu isyanların kaynakları Canbolatoğlu, Kalenderoğlu, Karayazıcı, Deli Hasan, Katırcıoğlu, Gürcü Nebi ve Tavil Ahmet isyanlarındandır. İsyanların durdurulmasında ve engellenmesinde Padişahların da halkı ezdirmemek adına Adaletli nameleri yayınladığı yazılmıştır. Sadrazam Kuyucu Murad Paşa oldukça katı bir asker olarak bilinirmiş. Acıması kesinlikle yokmuş. Bu olayları bastırabilmek için oldukça şiddete başvurmuştur. Bazen de haklı ve haksızı da ayırmaksızın "ibreti alem olsun diye" masumlara bile katliam yaptırırmış. Katliamı gerçekleşen ölüleri açılan kuyulara atmak gibi bir alışkanlık vasfı bulunduğundan kendine söylenen "Kuyucu" ismi verildiği söylenirmiş. Kuyucu Murad Paşa'nın baskılı ve katı politik düşüncelerini zikrettiği Celali İsyanları güçlükle olsa bile bastırılmıştır.

Celali İsyanlarının Sebepleri;

Celali isyanları, Osmanlının toprakları üzerinde yenilikler getirerek değiştirmiştir. Yüklü vergilere karşın "Büyük Kaçgun" esnasında yerinde bulunan çiftçilere ait topraklar, mültezimlerin veya yerel yöneticilere geçtiği söyleniyor.

Celali İsyanları

Vergilerde borçlanan bu köylü halkı, sürdükleri toprakları sonucun da tefecilere hibe etmişler, bilmeden de olsa Osmanlı topraklarının düzeltilmesi ile ana direği olan Tımar Sistemi bu sayede telef olmuş. Büyüyen nüfusla birlikte kentlere göç halinde dağılmışlar. Tarımsal faaliyet durmuş ve kıtlığa neden olan tarımsal ürünlerinin fiyatlarının da yükselmesine neden olmuştur. Yüz binlerce, on binlerce insan yaşamlarına veda etmiş. Çoğu yerleşik evler, alanlar yıkımlara maruz kalmış. Celali isyanından kurtulamayan topluluk Türkmen aşireti, bugünün Bulgaristan ve Makedonya kentlerine sürülmüşler. Batı Anadolu'dan ilerleyen iskanlar azlık bir Türk nüfuslu Balkanlar bu tarihle beraber Türkler yoğunlaşmış. Köy halkı bağını ve bahçesini sürmeyip göç yolunu tutmak istemiş, fakat köylülere de çiftbozan isimli cezalar vergisi öne sürülmüş.

Celali İsyanlarının Tesirleri;

  • Osmanlı Devleti'nde tımar sisteminin bozularak iltizam sisteminin çoğalması ile isyanlar oluşmaya başlamıştır.
  • Ekonomik durum köylüleri giderek çöküntüye uğratıp halktan yüksek vergiler tertip edilmeye başlanmış ve isyanlar başlatılmıştır.
  • Kadıların ve Sancakbeylerin adaletsizlik içinde olduğu ve haksız yere vergi uygulamalarına gidilerek halk açısından huzursuzluk başlamıştır.
  • Osmanlı Devleti'nin 17'inci yüzyılda görülen savaşların başarı göstermemiş olması askeriyeden kaçanlar olmuş, eşkıyalık hüküm sürmüştür.
  • Avusturya ve İran ile yapıldığı savaşlar uzun dönem devam etmesi halk gittikçe yıpratılmıştır.

Celali İsyanları ile Sonuçları;

  • Halkın Osmanlı Devleti'ne dayalı güveni giderek azalmasına neden olmuştur.
  • Anadolu'da Osmanlı Devleti'nin otoriterliği çökmüş, huzuru ve asayişi korunmayacak duruma getirmiştir.
  • Vergilerin kısmi toplanılmaması sebebi ile devleti geliri yavaş yavaş azalmıştır.
  • Kırsal kesimlerin insanları kentlere göç etmek istemişler. Köylerin ağır ağır boşalmasına sebebiyet vermiştir.
  • Köylerin boşalmasıyla tarımsal üretimler azalarak, ekonomik bozukluklar hayatı zorlaştırmış ve kentlerde başıboşluk çoğalmıştır.
  • Osmanlı ve Avusturya aralarında gelişen savaşlarda ekonomik nedenler sıkıntı vermeye başlamıştır. Tabii savaşların seyrini değiştirmiştir.
  • Çıkan ayaklanmaların durdurulması için isyancılarının başı olarak bu kişilerin bazıları öldürtülmüş, bazılarının da devleti sadakatlerini kanıtlamak için rütbe ve devleti vazifeleri verilmiş. Bu olay benzerinin çoğu isyanlarının oluşmasına neden olmuştur.

Yayınlanma Tarihi : 02.08.2014 03:56:21

Celali İsyanları Yorumları
İsminiz 
Yorumunuz 
Güvenlik 
 Kırmızı renk ile yazılan sayıyı girin
   

Yorum Yapılmış "Celali İsyanları"


İlginizi Çekebilecek Diğer Yazılar

Padişah Ahmet

Padişah Ahmet, 18 Nisan 1590 yılında Manisa' da doğmuş ve 22 Kasım 1617 yılında İstanbul'da vefat etmiştir. Padişah Ahmet 14. Osmanlı padişahı ve 93. İslam halifesi olmuştur. Padişah Ahmet'in babası 3. Mehmet ve annesi Handan Vali...

Safiye Sultan

Safiye Sultan: Osmanlı'nın en güçlü kadınları arasında yer alan Safiye Sultan Sofia Bellicui Baffo adıyla 1550'de Venedik'te dünyaya geldi. Çok zengin bir ailesi (babası Leonardo Baffo Korfu adasının Venedik valisiydi) olan Sofia,...

Emir Sultan

Emir Sultan, Osmanlı devletinin kuruluş devrinde yaşamış olan büyük bir âlim ve evliya olduğu düşünülen meşhur bir zâttır. Aynı zamanda Yıldırım Bâyezîd Hanın da damadıdır. Nesebi ve HayatıSoyunun hazret-i Hüseyin’e dayandığı iddi...

Sultan Selim

Sultan Selim; Yavuz Sultan Selim 10 Ekim 1470 günü dünyaya gelmiştir. Babası Sultan İkinci Beyazıt, annesi Gülbahar Hatundur. Yavuz Sultan Selim uzun boylu, geniş omuzlu, kalın kemikli, kırmızı yüzlü, uzun bıyıklı yiğit bir padişa...

Handan Sultan

Handan Sultan, 1576 yılında dünyaya gelmiştir. Tam ismi Devletlu İsmetlu Handan Valide Sultan Aliyyetü'ş-Şan Hazretleri idi. Doğduğunda adı Helen olan Handan Sultan aslen Rum asıllıdır. Güzelliğinden dolayı o  dönemin Manisa sanca...

Fatih Sultan Mehmet

Fatih Sultan Mehmet: İkinci Mehmet olarak ta bilinir. 1432 yılında dünyaya gelmiş, babası 2. Murat, Annesi Hüma Hatun'dur. Osmanlı Padişahlarının yedincisidir.İstanbul'u fethettikten sonra Fetih'in Babası anlamına gelen " Fatih" u...

Padişah Lokumu

Padişah Lokumu, Osmanlıdan günümüze kadar gelen tatlılardan biridir. Osmanlı da çok güzel bir yemek kültürü vardı. Tabi bu yemek klrtürü günümüze kadar gelmiştir. Yemekleri ve hoşafı çok meşhurdu. Bunun yanı sıra tatlıları çok meş...

Son Padişah

Son Padişah, Son Osmanlı padişahı olan VI Mehmed (Sultan Vahideddin) 14 ocak 1861 doğmuş 16 mayıs 1926 yılında ölmüştür. Osmanlı imparatorluğunun 36. son sultanı 156. islam halifesidir. Sultan vahdeddin'den sonra padişahlık kaldır...

Osmanlı Hukuk Sistemi

Osmanlı hukuk sistemi, birçok hukuk sisteminin sentezlenmesi sonucu oluşmuştur. Hukuk sistemi bir ülkenin gelişmesinde ve kalıcı olmasında oldukça büyük etki yapmaktadır. Bu yüzden Osmanlı Devleti'nin dört kıtada uzun yıllar boyun...

Osmanlıda Vakıf

Osmanlıda vakıf, toplumun bazı ihtiyaçlarının karşılanması zenginlerin kurdukları vakıflara bırakılmıştır. Zaman içerisinde vakıflar ekonomik, sosyal, sanat, eğitim, sağlık, ulaşım, mimari ve bayındırlık alanlarında önemli rol oyn...















Gizlilik İlkeleri | Güvenlik İlkeleri | İletişim | Site Haritası | Yardım Forumları

Osmanlı Padişahları, Sitede yer alan grafiklerin tüm hakları saklıdır. Kopyalayanlar hakkında yasal işlem yapılacaktır. Sitede yer alan bilgiler sadece bilgilendirme amaçlı olup, kullanımına, uygulanmasına, satın alınmasına, delil gösterilmesine veya tavsiye edilmesine aracılık etmez. Sitemizdeki bilgiler, hiç bir zaman kesin bilgi kaynağı olmayıp, kullanıcılar tarafından eklenmiştir veya yorumlanmıştır. buradaki bilgiler sitemizin asıl görüşlerini içermeyebileceği gibi hiçbir taahhüt ve tavsiye yerine de geçmez.

Ekim - 2017